VAN TOEN EN NU
Een kort overzicht van de geschiedenis van het Koning Willem II College
De school startte in 1866 als een vijfjarige Rijks-HBS. De gemeente Tilburg zorgde ervoor dat een gebouw ter beschikking gesteld werd: het paleis van koning Willem ll. Voorwaarde van zijn erfgenamen was dat de school de naam van de koning moest krijgen.
Binnen het HBS-onderwijs was veel aandacht voor de B-vakken, de opkomende industrie vroeg daarom. De school was dan ook zeker op dat gebied goed uitgerust: goed ingerichte vaklokalen en geleerde docenten, waarvan enkelen (b.v. Van Calker, Korteweg, Van Swaaij en Cardinaal) later tot professor benoemd werden. Zo nu en dan wisten ze allerlei nieuwe wetenschappelijke hoogstandjes aan het Tilburgse publiek te tonen. Een voorbeeld uit de Tilburgsche Courant van 19-3-1896: 'Gisterenavond hield de civiel ingenieur G. van Swaay, leraar aan de R.H. Burgerschool, een lezing over 'electriciteit', in de grote zaal van de Liedertafel Souvenir des Montagnards. Proeven met de onzichtbare X stralen, waarbij de heer H. van de Pas assistentie verleende en de platen ontwikkelde, toonden een kikker doorstoken met een naald en een horlogeketting. Het publiek was zeer ingenomen met deze interessante en leerzame avond.' Let wel: de X-stralen waren pas op 8-11-1895 door Röntgen ontdekt in Würzburg.
Een van de eerste leerlingen van de school was Vincent van Gogh (sept. 1866-maart 1868). Hij kreeg o.a. les van C. Huijsmans, een in die tijd bekend tekendocent. In maart 1868 verliet hij plotseling de school. We weten niet waarom, zijn cijfers waren goed.
De school had het moeilijk in de beginjaren als openbare school in een overwegend katholieke stad. Op veel terreinen werd ze tegengewerkt. Vanaf 1900 begon de school te groeien. Het paleis, dat tot raadhuis werd omgebouwd, werd in 1934 verruild voor een nieuw gebouw aan de Ringbaan Oost. Een bekend docent uit deze jaren was dr. E.J. Dijksterhuis, oud-leerling en docent wiskunde aan de school van 1919-1953, later hoogleraar en in 1952 winnaar van de P.C. Hooftprijs. Hij vond dat een tegenstelling tussen de alfa- en de bètacultuur niet mocht bestaan en propageerde dat iedereen tot op zekere niveau in elk van beide goed onderwezen moest worden. Sinds een aantal jaren organiseren we jaarlijks op school de Dijksterhuislezing.
In 1938 werd de HBS-A-afdeling gevormd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het soms moeilijk onderwijsgeven. De Joodse leerlingen waren in 1941 naar het Joods Lyceum in Den Bosch overgebracht. Een aantal van hen overleefde de concentratiekampen niet. Bij de bevrijding in 1944 liep het schoolgebouw door granaatinslagen schade op.
In 1948 werd de school ‘Koninklijk’, niet alleen de eerste daad van de nieuwe koningin Juliana, maar ze werd ook de eerste Rijks-HBS met deze titel. In 1950 werd aan de school een MMS (Middelbare Meisjes School) verbonden. Vrouwelijke leerlingen waren overigens niet nieuw. In 1894 was het eerste meisje, Maria Bes, toegelaten. Tot 1906 moest men hiervoor nog wel toestemming aan de minister vragen. Er volgden er meer in ‘gemengde klassen’, redelijk uniek in onderwijsland in de eerste helft van de vorige eeuw, zeker in het katholieke Tilburg. De komst in 1964 van het gymnasium zorgde voor invoering van de klassieke talen.
Veranderingen volgden elkaar snel op vanaf de jaren vijftig. Vetkuiven, leren jacks, brommers, ‘onzedelijk gedrag’, brutale opmerkingen leidden soms tot fikse straffen en schorsingen. Democratisering, ontkerkelijking, de mammoetwet, andere leermethodes vereisten een andere inrichting. De schoolbevolking groeide gestaag. Een nieuwe vleugel aan de Oisterwijksebaan in 1961 en de bouw van een aantal noodlokalen waren een tijdelijke oplossing. Een nieuw gebouw was nodig, zeker na de fusie met de Gemeentelijke Ulo en de invoering van de Mammoetwet in 1968. In 1971 werd het huidige gebouw aan de Tatraweg betrokken. een gebouw weer geheel anders dan de vorige: weer meer licht, zonneschermen, de verfoeide luxaflex verdween. De Muzische Afdeling in 1990 bracht de kunsten nog nadrukkelijker in beeld. De sportafdeling bestaat vanaf 2001.
In 1975 was weer ‘noodbouw’ nodig om pas in 2004 ‘definitief’ te verdwijnen. Een tweede aula, nieuwe garderobe, dansstudio’s, nieuwe mediatheek, de E-vleugel, ze werden alle ingewijd en ingeluid. F-vleugel en vierde gymzaal sluiten voorlopig het uiterlijk vernieuwingsproces. Een beetje Terug-naar-Af: veel accent op de B-vakken in dit nieuwe deel, maar A wordt niet vergeten en een auditorium dat multifunctioneel en multidisciplinair gebruikt kan worden, een beetje zoals Dijksterhuis het wilde!
J. de Veer
Een paar jaartallen
1863 juli Thorbecke meent dat Tilburg in aanmerking komt voor een HBS
1865 06-12 Koninklijk Besluit dat in Tilburg een 5-jarige RHBS gesticht wordt
1866 02-02 Eerste lerarenvergadering
09-04 Opening school
1934 20-04 Gebouw aan de Ringbaan Oost wordt in gebruik genomen
1938 HBS-A start
1948 09-09 School wordt ‘Koninklijk’
1950 10-09 Start MMS
1961 Nieuwe vleugel aan de zuidkant (Oisterwijksebaan)
1964 01-09 Start Gymnasium
1968 Fusie met de Gemeentelijke ULO
1971 Gebouw aan de Tatraweg wordt in gebruik genomen
1989 Tweede aula
1990 Muzische afdeling
1999 Mediatheek
2001 Sportafdeling
2003 E-vleugel in gebruik genomen
2004 F-vleugel in gebruik genomen
2005 Vierde gymzaal gereed
2009 LOOT-status toegekend
| | | |
