Geschiedenis van de school

Van toen en nu

Een geschiedenis van het Koning Willem ll College in vogelvlucht

Het paleis

De school startte in 1866 als een vijfjarige Rijks-HBS. De gemeente Tilburg zorgde voor een gebouw: het paleis van koning Willem ll. Als voorwaarde werd door zijn erfgenamen gesteld dat de school de naam van de koning moest dragen.

In het HBS-onderwijs was veel aandacht voor de bètavakken, de opkomende industrie vroeg daarom. De school was op dat gebied goed uitgerust: prima ingerichte vaklokalen en geleerde docenten, waarvan enkelen – o.a. Van Calker, Korteweg, Van Swaaij en Cardinaal - later tot hoogleraar werden benoemd. Zij toonden zo nu en dan nieuwe wetenschappelijke hoogstandjes aan het Tilburgse publiek. Een voorbeeld, beschreven in de Tilburgsche Courant van 19-3-1896: Gisterenavond hield de civiel ingenieur G. van Swaay, leraar aan de R.H. Burgerschool, een lezing over 'electriciteit', in de grote zaal van de Liedertafel Souvenir des Montagnards. Proeven met de onzichtbare X stralen, waarbij de heer H. van de Pas assistentie verleende en de platen ontwikkelde, toonden een kikker doorstoken met een naald en een horlogeketting. Het publiek was zeer ingenomen met deze interessante en leerzame avond. Let wel: de X-stralen waren pas op 8-11-1895 door Röntgen ontdekt in Würzburg.

Een van de eerste leerlingen van de school was Vincent van Gogh (sept. 1866-maart 1868). Hij kreeg o.a. les van Constant Huijsmans, een in die tijd bekend tekendocent. In maart 1868 verliet hij plotseling de school. We weten niet waarom, zijn cijfers waren goed.

De school had het, als openbare school in een overwegend katholieke stad, moeilijk in de beginjaren, Op veel terreinen werd ze tegengewerkt. Vanaf 1900 begon ze echt te groeien.

Ringbaan Oost

Het paleis, dat tot raadhuis werd omgebouwd, werd in 1934 verruild voor een nieuw gebouw aan de Ringbaan Oost. Bekend docent in de eerste helft van de twintigste eeuw was dr. E.J. Dijksterhuis, oud-leerling en docent wiskunde aan de school van 1919-1953, later hoogleraar en in 1952 winnaar van de P.C. Hooftprijs. Hij vond dat er geen grote tegenstelling tussen de alfa- en de bètacultuur mocht bestaan en vond dat iedereen tot op zekere niveau in elk van beide goed onderwezen moest worden. De Dijksterhuislezing die sinds enige jaren georganiseerd wordt is een voortzetting van zijn gedachtengoed. In 1938 kwam er een HBS-A-afdeling.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was het moeilijk onderwijsgeven. Joodse leerlingen werden in 1941 naar het Joods Lyceum in Den Bosch overgebracht. Een aantal overleefde de concentratiekampen niet. Helga Deen hield een dagboek bij in kamp Vught, zij werd omgebracht in Sobibor, en Anita Roos beschreef de impact van de oorlog op haar leven. Bij de bevrijding in 1944 liep het schoolgebouw door granaatinslagen aanzienlijke schade op.

In 1948 werd de school ‘Koninklijk’, de eerste daad van de nieuwe koningin Juliana, maar ook de eerste Rijks-HBS met deze titel.

In 1950 werd aan de school een MMS (Middelbare Meisjes School) verbonden. Vrouwelijke leerlingen waren overigens niet nieuw. In 1894 was het  eerste meisje, Maria Bes, toegelaten. Tot 1906 moest  hiervoor nog toestemming gevraagd worden aan de minister. Er volgden er meer in ‘gemengde klassen’, redelijk uniek in onderwijsland in de negentiende eeuw, zeker in het katholieke Tilburg. De komst in 1964 van het eerste rijksgymnasium zorgde voor invoering van de klassieke talen.

Veranderingen volgden elkaar snel op vanaf de jaren vijftig. Vetkuiven, leren jacks, brommers, ‘onzedelijk gedrag’, brutale opmerkingen leidden soms tot fikse straffen en schorsingen. Democratisering, ontkerkelijking, de Mammoetwet en andere leermethodes vereisten een andere inrichting. De schoolbevolking groeide. Een nieuwe vleugel aan de Oisterwijksebaan in 1961 en de bouw van een aantal noodlokalen waren een tijdelijke oplossing.

Tatraweg

Een nieuw gebouw was nodig, zeker nadat in 1968 de gemeentelijke ULO toegevoegd werd en de Mammoetwet ingevoerd. In 1971 werd het huidige gebouw aan de Tatraweg betrokken, een gebouw weer geheel anders dan het vorige: meer licht, zonneschermen, de verfoeide luxaflex verdween.

De Muzische Afdeling in 1990 bracht de kunsten nog nadrukkelijker in beeld. De Sportafdeling bestaat vanaf 2001. In 2009 kreeg de school ook de Loot-status, die de school de mogelijkheid biedt toptalent op sportgebied extra faciliteiten te bieden.

In 1975 was weer ‘noodbouw’ nodig om pas in 2004 ‘definitief’ te verdwijnen. Een tweede aula, nieuwe garderobe, dansstudio’s, nieuwe mediatheek, de E-vleugel, ze werden alle ingewijd en ingeluid. F-vleugel en vierde gymzaal sloten voorlopig het uiterlijk vernieuwingsproces. Van binnen is de school echter nog constant in beweging.     

In 1991 droeg het rijk in een landelijke operatie, alle rijksscholen over aan de gemeenten, in ons geval dus aan de gemeente Tilburg. De privatiseringsgolf van het laatste decennium leidde in 2007 tot een stichtingsvorm, de Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs (SOVOT).

En in het schooljaar 2015-2016 bestaat de school 150 jaar. Proficiat Rijks-HBS Willem ll, Koninklijke HBS Willem ll, Koning Willem ll Lyceum, Rijksscholengemeenschap Koning Willem ll en Koning Willem ll College. 


Koning Willem II College Tatraweg 80 5022 DS Tilburg T 013-543 66 31 F 013-535 24 65 info@willem2.nl